Sep 282001
 

(Dit artikel staat hier ter archief. Copyright van tekst en foto’s is helaas niet meer te achterhalen).

In verband met bommeldingen zijn diverse tunnels en bruggen in Nederland tijdelijk afgesloten geweest. Dit veroorzaakte flinke files en vertragingen.

Op de ring van Amsterdam en op de A1 richting Amsterdam-Noord vormde zich kort na zeven uur een lange file. Volgens een politiewoordvoerder is de Zeeburgertunnel sinds half negen weer beperkt voor verkeer toegankelijk. Ook de Beneluxtunnel in Rotterdam is donderdag na negen uur weer gedeeltelijk opengesteld voor het verkeer. Nog niet alle rijstroken van de tunnel zijn berijdbaar.

Luchtruim boven Amsterdam tijdelijk dicht
Ook het luchtruim boven Amsterdam is donderdagochtend tijdelijk afgesloten geweest in verband met de dreiging van tunnelaanslagen. De restricties golden tussen 8.30 en 11.00 uur, aldus een woordvoerster van het ministerie van Verkeer en Waterstaat. De beperkingen hadden vooral gevolgen voor binnenkomende vliegtuigen. Deze liepen vertragingen op tot twee uur. Vliegtuigen werden zoveel mogelijk vastgehouden op de luchthavens van vertrek, zei een woordvoerster van Schiphol.

Scheepvaart
Het scheepvaartverkeer rond de Beneluxtunnel heeft geen last ondervonden van de afsluiting. Het scheepvaartverkeer op het Noordzeekanaal wel. Sinds 07.15 uur mogen er geen schepen varen over de Coentunnel en de Zeeburgertunnel. Het Noordzeekanaal en het IJ in Amsterdam zijn rond 10.30 uur weer vrijgegeven voor de scheepvaart, aldus het Havenbedrijf.

Volgens een woordvoerder van de Koninklijke Marine zijn er op verzoek van de ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie leden van de Bijzondere Bijstandseenheid (BBE) van de marine ingezet. Ook zijn er helikopters van de marine naar de tunnels gestuurd. Leden van de koninklijke marechaussee en pantserwagens hebben de vier grote tunnels lange tijd streng bewaakt. Inmiddels zijn de tunnels (gedeeltelijk) opengesteld voor het doorgaand verkeer. Volgens een politieagent ter plaatse is eerder op de ochtend een auto met pech uit de Coentunnel gesleept.

Anonieme brief
Persbureau ANP kreeg woensdag een anonieme brief waarin een gedetailleerde beschrijving werd gegeven over aanslagen in drie tunnels; de Coen- en Beneluxtunnel en de Zeeburgertunnel.

De afzender schrijft dat enkele explosies zullen plaatsvinden om 8.00 uur. In de Zeeburgertunnel zou een bom ontploffen om 8.15 uur. Het ANP heeft de brief woensdag meteen doorgespeeld aan de politie. De brief is per post bezorgd. Hij is getypt en de envelop is gestempeld in Leidschendam.

Autobom
In de brief wordt gesproken van een witte Volkswagen Polo die om 8.00 uur in de westbuis van de Amsterdamse Coentunnel zou exploderen. In de oostbuis van de Rotterdamse Beneluxtunnel zou dat het geval zijn met een rode Opel Kadett (type E).

Deze auto’s zouden gestolen zijn in respectievelijk Amsterdam en Antwerpen. De afzender heeft het ook nog over een derde autobom, die om 08.15 uur zou ontploffen in de Zeeburgertunnel in Amsterdam.

Slachtoffers
De onbekende afzender van de brief schrijft dat hij waarschuwt voor de aanslagen. Door auto’s met daarin tanks met een mengsel van zwavel, nitraat en olie te laten ontploffen, was het de bedoeling dat “zoveel mogelijk slachtoffers” zouden worden gemaakt, aldus de schrijver, omdat “gehoopt wordt dat de tunnels zullen instorten.”

De afzender meldt dat hij in principe achter “gewapende strijd tegen het verderfelijke westen” staat, maar dat hij vindt dat bij de aangekondigde aanslagen te veel slachtoffers zullen vallen. Volgens de schrijver worden er donderdag en vrijdag over de hele wereld verschillende aanslagen gepleegd. Het ministerie van Justitite is inmiddels een onderzoek begonnen naar de herkomst van de brief.

Commissaris van de koningin
Het nieuws over de dreigbrief die bij het ANP was binnengekomen, kwam woensdagavond om 18.10 uur binnen bij commissaris van de koningin Van Kemenade van Noord-Holland. Deze informeerde daarna de burgemeester.

Omstreeks 22.30 uur kreeg de driehoek van burgemeester, hoofdofficier van justitie en de politie het advies om de melding serieus te nemen. Daarop is besloten om de tunnels open te houden en intensieve controles uit te voeren.

‘Bommeldingen serieus genomen’
De ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie hebben de bommelding die woensdag per anonieme brief is gedaan “zeer serieus genomen vanwege de gedetailleerde informatie die erin stond”. Dat meldt woordvoerder H. Stoop van de politie Rotterdam.

“Daardoor hebben we verscherpte controles en observaties uitgevoerd bij de Beneluxtunnel en de Botlektunnel. Vooral als je let op de gebeurtenissen die elders in de wereld hebben plaatsgehad”, zo verwijst hij naar de aanslagen in de Verenigde Staten.

Zwartste scenario
Volgens Stoop wilden de burgemeester, de hoofdofficier van Justitie en de korpsleiding in Rotterdam geen enkel risico nemen. Daarbij is rekening gehouden met het zwartste scenario, bevestigt de politiewoordvoerder. Zo stond bij de Beneluxtunnel alles klaar om eventueel een veldhospitaal in te richten.

De aandacht van de Rotterdamse politie richtte zich volgens Stoop vooral op een rode Opel Kadett, die volgens de bommelding in de Beneluxtunnel zou ontploffen. “We hebben niet naar het uiterlijk van mensen gekeken”, zo ontkent hij dat vooral mensen met een Arabisch uiterlijk zouden zijn gecontroleerd. Bij de Beneluxtunnel en Botlektunnel is niemand aangehouden. Wel zijn verschillende auto’s gecontroleerd die voldeden aan de beschrijving in de schriftelijke bommelding aan het ANP.

Niet ontruimd
De twee tunnels zijn bewust niet ontruimd omdat de actie naast het garanderen van de veiligheid van weggebruikers daar, erop was gericht om eventuele daders aan te houden. Volgens burgemeester Opstelten was het sluiten van de tunnels ook te risicovol. Er zou dan te weinig zicht zijn geweest op bewegingen van een eventuele terrorist en een eventuele bom.

Bedrijven bij de tunnel hebben na het zien van de politieacties uit eigen beweging hun panden ontruimd. Zij belden naar de politie om te vragen wat er aan de hand was. Na een korte uitleg van de politie namen ze op eigen initiatief maatregelen.

Scherpschutters

Ook in Amsterdam zijn geen mensen aangehouden in verband met de dreiging van de tunnelaanslagen. De politie kreeg op last van minister Korthals van Justitie hulp van bijzondere bijstandseenheden (BBE). De BBE beschikten over rupsvoertuigen en hadden scherpschutters bij de tunnels geposteerd. In totaal waren 250 man ingezet. Ook de brandweer en GG&GDstond paraat.

Politie en Justitie zien geen reden om te denken dat de verantwoordelijken van de dreigbrief gezocht moeten worden in moslimkringen. De Amsterdamse hoofdofficier van justitie L. de Wit zag “geen enkele aanleiding om hier iets over te zeggen”. Ook Cohen wilde niets van insinuaties weten.

Inzittenden gefouilleerd
In totaal zijn bij de controles van de Coentunnel en de Zeeburgertunnel honderd auto’s van de weg gehaald. De aangehouden bestuurders kregen bijstand aangeboden van Slachtofferhulp, maar volgens Kuiper wenste niemand daar gebruik van te maken. Bij de Botlektunnel zijn tijdens de controles zeker drie auto’s tot stoppen gedwongen. De inzittenden moesten uitstappen en de handen omhoog steken, waarna ze werden gefouilleerd. Er zijn geen mensen afgevoerd. De controles van het autoverkeer zijn rond 10.30 uur opgeheven, aldus de politie.

Bij de actie waren volgens een ooggetuige twaalf mannen in zwarte pakken met machinegeweren en bivakmutsen betrokken. Zij dwongen de inzittenden van de auto’s uit te stappen en traden streng op tegen personen die hun aanwijzingen niet opvolgden. Achter bosjes werden zij gefouilleerd terwijl de auto’s werden gecontroleerd. Alle personen mochten daarna hun weg vervolgen.

Shell Pernis ontruimd
Shell heeft donderdagochtend een deel van zijn bedrijventerrein in Pernis ontruimd. Op last van de autoriteiten moest om 7.30 uur een deel van het 26 hectare tellende complex langs de A4 gesloten worden. Tegelijkertijd formeerde Shell een crisismanagementteam om extra alert te zijn. Om 10.15 uur was de situatie volgens een woordvoerder weer normaal.

Over het waarom van de ontruiming wilde Shell niets kwijt. “We hebben slechts de opdracht van de autoriteiten uitgevoerd”, aldus een woordvoerder. Het terrein ligt nabij de Beneluxtunnel, die donderdagmorgen deels werd afgesloten wegens een dreigende aanslag. Op het ontruimde terrein bevinden zich een rubberopslag en enkele keten van aannemers. De productie van Shell Pernis is gewoon doorgegaan.

Cameraman AT5 opgepakt
De Amsterdamse politie heeft donderdagochtend rond 10.00 uur een cameraman van de Amsterdamse televisiezender AT5 gearresteerd. De man bevond zich in de buurt van de afgezette Coentunnel en is aangehouden omdat hij de aanwijzingen van de politie niet opvolgde.

De cameraman zit nog vast op het politiebureau. De politie overlegt nog met de officier van justitie over de afhandeling van de arrestatie.

Buskruit
Het recept dat in de waarschuwingsbrief voor mogelijke aanslagen van donderdag staat, is een variant op het ouderwetse buskruit. De combinatie van zwavel, nitraat en olie is volgens coördinator K. Ree van de Chemiewinkel van de Rijksuniversiteit Groningen een eenvoudige maar daarom niet minder effectieve “basisbom”.

De explosieve stoffen zwavel en nitraat werden in vroeger tijden gecombineerd met houtskool, dat in buskruit als brandstof diende. Donderdag sprak de afzender van de brief van olie als brandstof.

Kunstmest
Deze combinatie van stoffen wordt volgens Ree vaker gebruikt bij autobommen. Behalve zwavel wordt dan meestal ammoniumnitraat gebruikt. Er is gemakkelijk aan deze stoffen te komen, zegt Ree. Ook staan dit soort recepten op internet.

De verwoestende kracht van de stoffen werd vorige week zichtbaar, toen een kunstmestfabriek in Toulouse in Zuid-Frankrijk ontplofte. De fabriek werd weggevaagd en er vielen zeker 29 doden. Wat de schade aan de tunnels in Amsterdam en Rotterdam zou zijn als dergelijke bommen waren afgegaan, kon Ree niet zeggen. Dat hangt af van de hoeveelheid explosieven die worden gebruikt.


Edwin

Edwin Kort, blogger uit Rhoon. Doe ook wel eens wat met fotografie en verder knoei ik wat aan met deze site.